Mediagebruik blijft stabiel. AI groeit snel, maar vertrouwen volgt niet vanzelf
De basis van mediagebruik verandert langzaam
Nieuwe technologie krijgt vaak veel aandacht, maar het dagelijkse mediagebruik blijkt stabieler dan de hoeveelheid nieuws over nieuwe platforms doet vermoeden.
De smartphone blijft een belangrijk onderdeel van de dag. Televisie houdt een centrale positie in het kijkgedrag en sociale platforms blijven voor veel mensen vaste plekken voor contact, ontspanning en informatie.
Dat is relevant voor adverteerders. Nieuwe toepassingen kunnen snel groeien, maar dat betekent niet automatisch dat bestaande mediumtypen hun waarde verliezen. Mediagedrag verandert meestal geleidelijker dan de technologie zelf.
Een consument kan ChatGPT gebruiken voor een vraag, YouTube voor uitleg, WhatsApp voor contact en televisie voor ontspanning — allemaal op dezelfde dag. Het ene mediumtype vervangt het andere dus niet automatisch. Vaak komen ze naast elkaar te staan.
AI groeit snel, maar is nog geen gemeengoed
AI is de snelst groeiende ontwikkeling binnen het Nederlandse medialandschap. Bijna twee derde van de Nederlanders gebruikt inmiddels maandelijks een AI-platform. ChatGPT is daarin de grootste speler.
Tegelijkertijd heeft 42 procent van de Nederlanders nog geen AI-platform gebruikt. Dat maakt het beeld genuanceerder. AI groeit snel, maar is nog niet voor iedereen vanzelfsprekend.
De meeste gebruikers zetten AI vooral praktisch in:
informatie zoeken;
brainstormen;
teksten schrijven of verbeteren;
ondersteuning bij werk of studie;
en het sneller ordenen van ideeën.
Dat zijn toepassingen die weinig afstand vragen. De gebruiker hoeft AI niet meteen als adviseur of autoriteit te zien. Het is in eerste instantie vooral een hulpmiddel dat tijd bespaart.
Daarin zit waarschijnlijk ook een belangrijke reden voor de snelle groei. Mensen beginnen AI niet altijd vanuit enthousiasme voor technologie te gebruiken, maar omdat het in een concrete situatie handig blijkt.
Gemak wint het voorlopig van overtuiging
AI wordt vaak besproken als een fundamentele verandering in hoe mensen zoeken, werken en media gebruiken. Dat kan uiteindelijk ook zo uitpakken. Maar in de dagelijkse praktijk lijkt het gebruik vooralsnog vooral gedreven door gemak.
Een tekst sneller opstellen. Een ingewikkeld onderwerp samenvatten. Een eerste idee ontwikkelen. Een vraag stellen zonder eerst verschillende websites te openen.
Dat zijn kleine toepassingen, maar samen maken ze AI steeds meer onderdeel van het dagelijks leven. De stap van experiment naar gewoonte wordt daarmee kleiner.
Voor organisaties betekent dit dat AI niet alleen relevant is als technologie achter de schermen. Het wordt ook een plek waar mensen informatie zoeken en keuzes voorbereiden.
Vertrouwen blijft het onderscheid maken
De groei van AI gaat niet gepaard met onbeperkt vertrouwen. Nederlanders waarderen AI om het gemak en de efficiëntie, maar maken zich ook zorgen over desinformatie, privacy, auteursrechten en de maatschappelijke gevolgen.
Traditionele media, zoals radio, televisie en nieuwsmerken, genieten volgens het onderzoek aanzienlijk meer vertrouwen dan sociale media en AI-platforms. Dat verschil is belangrijk. Een platform kan veel worden gebruikt zonder dat mensen alles wat daar verschijnt ook betrouwbaar vinden.
Gebruik en vertrouwen zijn twee verschillende zaken.
Dat zien we ook bij sociale platforms. Sommige platforms hebben een groot bereik, maar worden minder betrouwbaar of veilig gevonden. Andere platforms hebben misschien minder massabereik, maar worden wel als geloofwaardiger ervaren.
Voor merken betekent dit dat bereik alleen onvoldoende is. De omgeving waarin een boodschap verschijnt, heeft invloed op hoe die boodschap wordt beoordeeld.
AI wordt ook onderdeel van de klantreis
De groei van AI-platforms raakt niet alleen mediagebruik, maar ook de manier waarop mensen zich oriënteren op producten, diensten en organisaties.
AI wordt gebruikt voor informatie en vergelijking. Toch blijven vertrouwde websites, nieuwsmerken, reviews en andere bronnen belangrijk wanneer mensen een aankoop of beslissing willen onderbouwen. Uit onderzoek van DPG Media en Panel Inzicht blijkt bijvoorbeeld dat consumenten AI vooral als efficiënte assistent gebruiken, terwijl vertrouwde mediaplatforms hoger scoren voor betrouwbare merkinformatie.
Dat is een belangrijk onderscheid. AI kan helpen om een vraag te formuleren of opties te ordenen. Maar wanneer de consequenties groter worden, zoeken mensen vaak bevestiging bij bronnen die zij kennen en vertrouwen.
Een organisatie die goed vindbaar wil zijn in AI-antwoorden, moet daarom niet alleen veel content maken. De informatie moet ook betrouwbaar, duidelijk en controleerbaar zijn.
Wat betekent dit voor GEO?
De opkomst van AI verandert de manier waarop mensen informatie vinden. Wie alleen optimaliseert voor traditionele zoekresultaten, kijkt daardoor steeds minder naar het volledige zoekgedrag.
In AI-omgevingen wordt niet alleen gekeken naar één zoekwoord. De systemen proberen een antwoord samen te stellen uit verschillende bronnen. Daarbij tellen onder meer duidelijkheid, relevantie, betrouwbaarheid en de samenhang van de informatie mee.
Dat maakt GEO — Generative Engine Optimization — relevant. Maar GEO is geen trucje waarmee een merk automatisch bovenaan komt. Het begint bij inhoud die een systeem kan begrijpen en een gebruiker kan vertrouwen.
Voor organisaties betekent dit onder andere:
schrijf helder op basis van echte vragen;
geef concrete en controleerbare antwoorden;
laat expertise zien zonder onnodig jargon;
maak duidelijk wie de afzender is;
ondersteun belangrijke claims met betrouwbare bronnen;
en zorg dat verschillende pagina’s inhoudelijk op elkaar aansluiten.
AI-platforms kunnen snel informatie samenvatten. Maar ze moeten die informatie wel ergens vandaan halen. Een sterke, betrouwbare website blijft daarom belangrijk — ook wanneer de gebruiker niet meer rechtstreeks vanuit een zoekresultaat doorklikt.
Groot bereik betekent niet automatisch invloed
WhatsApp, YouTube en Facebook behoren nog steeds tot de meest gebruikte digitale platforms in Nederland. YouTube valt daarnaast op door de hoeveelheid tijd die gebruikers er doorbrengen.
Video blijft daarmee een dominante vorm van mediagebruik. Dat sluit aan bij de ontwikkeling van Total Video: televisie, streaming en video-platforms moeten steeds meer in samenhang worden bekeken.
Maar ook hier geldt dat bereik en vertrouwen niet hetzelfde zijn. Een groot platform kan veel aandacht bieden, maar de geloofwaardigheid van de omgeving en de betrokkenheid van de gebruiker kunnen verschillen.
Voor een mediastrategie betekent dit dat niet ieder platform dezelfde rol hoeft te vervullen. Het ene mediumtype kan zorgen voor schaal, het andere voor verdieping, vertrouwen of activatie.
Meer schermtijd zorgt voor behoefte aan balans
Naast het groeiende gebruik van digitale media neemt ook het bewustzijn over schermtijd toe. Veel Nederlanders geven aan meer tijd achter een scherm door te brengen dan zij eigenlijk zouden willen.
Bijna de helft probeert het schermgebruik actief te beperken. Bijvoorbeeld door meldingen uit te schakelen, de telefoon vaker weg te leggen of bewust offline momenten in te bouwen.
Dat lijkt op het eerste gezicht vooral een privékwestie, maar het zegt ook iets over de manier waarop mensen media willen gebruiken. Digitale aanwezigheid is vanzelfsprekend geworden, maar onbegrensde aandacht is dat niet.
Merken die overal en voortdurend om aandacht vragen, lopen daardoor het risico juist minder aandacht te krijgen. Relevantie en timing worden belangrijker naarmate mensen bewuster omgaan met hun schermgebruik.
Onze visie
Het onderzoek laat vooral zien dat er geen sprake is van één grote mediaverschuiving. De bestaande mediumtypen blijven sterk, terwijl AI daar snel als nieuwe laag overheen komt.
Nederlanders gebruiken AI steeds vaker, maar vertrouwen het niet automatisch. Ze waarderen snelheid en gemak, maar willen ook weten waar informatie vandaan komt en of die klopt.
Voor adverteerders en organisaties is dat een duidelijke aanwijzing. AI mag dan snel groeien, de basis van effectieve communicatie blijft herkenbaar:
de juiste doelgroep;
een relevante boodschap;
een passende context;
betrouwbare informatie;
en een mediamix die verder kijkt dan één platform.
AI verandert de manier waarop mensen informatie vinden. Maar vertrouwen blijft de voorwaarde waaronder mensen die informatie ook werkelijk gebruiken.
Wat dit betekent voor je mediaplan
Een toekomstgericht mediaplan houdt daarom rekening met drie ontwikkelingen tegelijk:
Bestaande mediumtypen blijven relevant. Televisie, video, social, audio en digital blijven elk hun eigen rol vervullen.
AI wordt een nieuwe route naar informatie. Mensen gebruiken AI steeds vaker als assistent bij vragen, keuzes en oriëntatie.
Vertrouwen wordt belangrijker. Een merk moet niet alleen zichtbaar zijn, maar ook geloofwaardig en herkenbaar.
Dat vraagt niet om méér media om de aandacht vast te houden. Het vraagt om een betere combinatie van mediumtypen, inhoud en context.
Bij One4Media vertalen we die ontwikkeling naar een total mediaplan waarin Video, Audio, OOH, Digital en Print elkaar aanvullen. AI en GEO zijn daar geen vervanging voor de bestaande strategie, maar een extra onderdeel van de manier waarop mensen merken en informatie tegenkomen.
Bronnen en verder lezen
- Ai gebruik nederlandse consument (dpgmediagroup.com)
- Mediagebruik nog stabiel wel snelle groei ai platforms (adformatie.nl)
- Trendonderzoek whats happening online ai 2026 (emerce.nl)
- Het Buitenreclame Onderzoek BRO en de opzet van BRO Next (Global Nederland)
- Retailmedia: nieuws, achtergronden en cases (Emerce)